Film over 'laatste kouwe tuinder' in Westlands Museum'Het is maar goed dat mijn soort uitsterft'

Redactie 13-04-2019
Foto: adAngelo Damen en Peter Zuijderwijk doen een bakkie.

Effe een bakkie doen. Op het bedrijf van Peter Zuijderwijk gebeurde het dagelijks. En niet alleen op de vaste koffiemomenten. En niet alleen door Peter en de ongeveer 200 'man' personeel die er in ruim 40 jaar aanschoven in de kleine propvolle koffiehoek. Het was ook een soort 'inloophuis' voor veel mensen. Want bij Peter kon je altijd terecht. "Op het einde van de dag vond ik een goed gesprek belangrijker dan dat ik veel verdiend had."

Peter Zuijderwijk (69) is een bijzonder mens en was een bijzondere tuinder. Geld verdienen stond nooit voorop. "Je hebt al snel genoeg om te kunnen leven", zegt Zuijderwijk. "Een mens is altijd veel belangrijker dan werk. Als iemand mij nodig heeft sta ik voor ze klaar, ook al heb ik het druk. Ik krijg er ook energie van en blijkbaar ben ik iemand tegen wie ze alles kunnen en durven zeggen."

Na ruim 40 jaar tuinen ging zijn bedrijf eind vorig jaar tegen de vlakte. Net als zeven andere bedrijven in de directe omgeving. Er komt één groot bedrijf voor terug. Het bedrijf van Zuijderwijk aan de Molenweg in Monster was alles behalve een standaard tuinbouwbedrijf. Zijn schuur oogde als een museum. Zuijderwijk: "Ik heb in mijn leven veel te veel dingen bewaard en daarmee mezelf misschien wel voor de gek gehouden. Ik hou van hard werken, maar ik ben een tuinder die niet goed kan organiseren. Ik ben niet geschikt voor een modern tuinbouwbedrijf, dus het is misschien maar goed dat mijn soort uitsterft."

Nostalgie

De aanstaande sloop van het bedrijf van Zuijderwijk was voor documentairemaker Angelo Damen (55) meer dan genoeg reden om zijn filmcamera te pakken en Zuijderwijk de laatste maanden van 2018 op de voet te volgen tijdens het ontmantelingsproces. Damen: "En natuurlijk hebben we een hoop bakkies gedronken en herinneringen opgehaald aan vroeger." Het leverde alles bij elkaar een prachtige documentaire op: 'de laatste kouwe tuinder van het Westland'. Een titel als symbool voor de kleine tuinder die wars van alle moderniseringen in de tuinbouw zich op zijn manier toch staande kan houden.

"Het komt bijna nooit voor dat je een persoonlijke band hebt met de persoon die je portretteert", zegt Damen die nu in het Brabantse Nuland woont. Hij groeide op in Monster waar zijn ouders tot 1985 een tuinbouwbedrijf hadden. "In mijn jeugdjaren werkte ik in de vakanties bij Peter. Toen ik vorig jaar hoorde dat het bedrijf van Peter zou worden gesloopt moest ik daar bij zijn. Want Peter is uniek in de manier waarop hij zijn bedrijf runde en de manier waarop hij in het leven staat. Omdat ik zelf een tuinderszoon ben en ook een beetje mijn eigen herinneringen erin heb verwerkt, kan ik het verhaal een extra dimensie geven." Zo gebruikte Damen filmbeelden die zijn moeder in de jaren '70 maakte op hun bedrijf. "Daarop zie je onder meer een tomatensorteermachine. En diezelfde sorteerder trof ik 40 jaar later aan in de schuur van Peter, haha. Die heeft er al die tijd stof staan vangen. Peter had de aandrijfmotor ervan willen gebruiken voor iets anders, maar daar is nooit iets van terecht gekomen. En zoals Peter zelf hierover zegt: 'dat ding heeft hier altijd alleen maar een beetje nostalgisch staan wezen'.

Kippen

Zuijderwijk lag regelmatig in de clinch met de gemeente Westland. Bijvoorbeeld over de kippen die hij in zijn kassen hield. Of over de tafeltennistafel die in zijn schuur staat. "Want dat heeft volgens de gemeente niets met een modern tuinbouwbedrijf te maken. Ik mocht zelfs geen ongebruikt chrysantengaas op zolder bewaren. Kreeg ik een proces verbaal voor. Uiteindelijk heb ik die zaak wel gewonnen. Net als die zaak met mijn kippen."

Voor Damen was het maken van documentaire ook een 'trip down memory lane'. "Toen ik vroeg wanneer ik hier precies had gewerkt, trok Peter het kasboek uit zijn bureau en liet mij precies zien wanneer ik bijvoorbeeld in 1978 had gewerkt en hoeveel ik toen verdiende. Eigenlijk was het hele bedrijf nog precies zoals toen. Het was in de schuur alleen nog veel voller geworden."

Heftig proces

De afbraak van zijn tuin was wel een heftig proces voor Zuijderwijk. "Nadat de sloper mijn schuur helemaal had leeggehaald was het mijn schuur niet meer. De ziel was weg. Het leek wel een woestijn waarin je niet meer kon leven."

Ondanks het advies om maar weg te blijven tijdens de sloop, was Zuijderwijk er toch vaak bij. "Ik heb het zelf opgebouwd en dan wil je toch ook zien hoe het wordt afgebroken. Ook al deed dat pijn, want mijn levenswerk werd in drie dagen afgebroken."

Toch kijkt hij met een goed gevoel terug op het hele traject. "Als ik nu door het Westland fiets en ik zie nog een klein bedrijfje voel ik mee met die jongens die nu nog vast zitten aan een bezit dat niet lonend is. Ik ben bevrijd. Door die verkoop heb ik een groot geluk ontdekt. Zo voel ik het echt wel."

Het Westlands Museum is voor Damen de ideale plaats om zijn documentaire te vertonen. "De schuur van Peter was eigenlijk een soort museum, ik heb zelf in een bouwkeet ook een klein museumpje ingericht met spullen van mijn ouderlijk bedrijf. Als een hommage aan mijn ouders en een plek waar ik letterlijk stil kan staan bij mijn jeugd. Er is geen mooiere symboliek om mijn film te vertonen dan het Westlands Museum."

De première van de documentaire 'de laatste kouwe tuinder van het Westland is op zondag 14 april in Het Westlands Museum aan de Middelbroekweg in Honselersdijk. Er zijn voorstellingen om 13.30 uur, 14.45 uur en 16.00 uur.