Familiegeschiedenis: Boerderij Geesterwijk en zijn bewoners; familie Duindam (2)

Redactie 16-05-2021
Foto: ArchiefDe Dundom ranch in 1889 met, van links naar rechts William en Kate, 'hired hand' Peter, baby Edna Sherman e n Mary en Fannie gezeten op Babe en Frilow.

In deze rubriek beschrijven we een deel van de geschiedenis van een Westlandse familie. Deze keer gaat het over de familie Duindam en hun connectie met de oude, Monsterse boerderij Geesterwijk. De vorige versie lees je hier.

door P.J.J. Duindam

Vorige keer lazen we dat Arij Duijndam halverwege de negentiende eeuw veel land van kwijtraakte en dat boerderij Geesterwijk zijn functie verloor. De Duijndammen werden daarop tuinder en ze betrokken een woning bij Monster. De boerderij met omliggend land werd in opdracht van Arij Duijndam openbaar verkocht via een veiling. De koper was notaris Van der Wateringhe, die handelde in opdracht van het Hoogheemraadschap van Delfland. De boerderij werd vervolgens afgebroken en Geesterwijk leefde nadien voort in de herinnering. Tot ongeveer tachtig jaar geleden waren nog sporen in het landschap te zien die wezen op het bestaan van een boerderij ter plekke.

Herbergier

In de ongeveer 80 jaar dat Geesterwijk door de familie Duijndam bewoond is geweest, zijn er twee generaties Duijndam eigenaar geweest. De koper Cornelis Willemsz. Duijndam kreeg met zijn vrouw Cornelia van der Kraan tien kinderen. Het zesde kind uit dit huwelijk was Johannes, genaamd Jan. Hij werd geboren op 4 november 1780. Hij moet een goed zakenman geweest zijn, want al op de leeftijd van 24 jaar kocht hij herberg De Valk in Monster voor f 3.000,-, waarvan hij f 2.200,- contant betaalde. Hij werd beschreven als boer, herbergier, cabaretier en landeigenaar. Hij overleed in 1864 op 83-jarige leeftijd en liet meer dan f 40.000,- na aan zijn erfgenamen. Destijds zeker een enorm bedrag. Dat geld alleen niet gelukkig maakt, blijkt uit het opschrift van het bidprentje van zijn dochter Cornelia. Het opschrift luidt: 'Zonder spijt koos ik de kroon van doornen, om die van rozen te verdienen'.

Zeeman

Cornelia Duijndam was getrouwd met Nicolaas Enthoven en mede dankzij de erfenis konden haar man en zonen een tuinbouwbedrijf beginnen. Moeder Cornelia van der Kraan overleed reeds op 31-jarige leeftijd in 1785. Weduwenaar Cornelis Willemsz. Duijndam huwde op 47-jarige leeftijd in 1789 opnieuw, ditmaal met Henderijntje Hogeveen, oud 32 jaar, geboren te Monster en wonende onder Zand-Ambagt. Uit dit huwelijk zijn nog drie kinderen geboren, waarvan de jongste, genaamd Arij, later Geesterwijk van zijn vader overnam.

Arij huwde in 1822 met Alida Bruggeling uit Monster en zij kregen 11 kinderen. Het oudste kind uit dit huwelijk was een zoon, genaamd Cornelis. Hij werd zeeman en was jaren spoorloos, doordat zijn schip tijdens de Amerikaanse burgeroorlog in beslag werd genomen en hij niet kon laten weten waar hij was. In akten uit die periode staat steeds vermeld 'adres onbekend'. Bij terugkeer heeft hij onder andere gewerkt aan de aanleg van de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland. Een zoon van hem was de laatste gaslantaarnaansteker van Loosduinen.

Amerika

Het negende kind van Arij Duijndam en Alida Bruggeling was ook een zoon, Willem genaamd. Hij werd een grote, sterke, ondernemende man. die nogal avontuurlijk was ingesteld. Hoewel zijn voorvaders opzichter waren in de duinen, is hij enkele malen gepakt voor stropen, strandjutten en vechten met de politie. Hij is zelfs veroordeeld tot een paar dagen gevangenisstraf.

Wat er precies gebeurd is, weten we (nog) niet, maar in 1868 vertrekt hij halsoverkop naar Antwerpen, laat zijn vrouw Cornelia van der Valk met hun 5 kinderen ook naar Antwerpen komen, verkoopt vandaar zijn bezittingen en vertrekt naar Amerika om nooit meer naar Nederland terug te komen. Voorwaar een bijzondere manier van emigreren.

De reis van Antwerpen naar Kalamazoo, Michigan, kostte voor volwassenen f 5,85 en kinderen reisden voor half geld. De eerste periode in zijn nieuwe vaderland werkt hij bij de aanleg van spoorwegen. Hij verandert zijn naam van Duijndam in Dundom. Naderhand wordt hij boer in Montana. Vanwege de spanningen met de Indianen (Little Bighorn-generaal Custer) vertrekt hij met zijn gezin en veestapel uit Montana over de Rocky Mountains naar de staat Washington. Tijdens deze tocht, genaamd de Oregon trail, wordt er in de bergen te South Pass op 29 juli 1873 een tweeling geboren. Eén kind overlijdt al snel, het andere overleeft de tocht.

Sterk

In 1885 reist hij met zijn gezin en vee de hele weg over de bergen weer terug naar Montana. Het valt hem niet mee om met 200 stuks vee over bergen en rivieren te trekken. De eerste dagen willen de beesten steeds terug naar de oude stal en het duurt meer dan 2 maanden, voordat zij de plaats van bestemming bereiken. Er gaat ook nogal wat vee verloren.

Willem en Cornelia hebben veel brieven naar de familie in Nederland geschreven, waarin zij verhalen van het leven in Amerika. Langzaam verandert Willem in een echte Amerikaan die trots is op zijn nieuwe vaderland. Regelmatig vraagt hij, of er familieleden uit Nederland willen komen, maar dat is nooit gebeurd. Wel heeft een Piet Valstar uit Naaldwijk enige tijd bij hem gewerkt.

Dat een avontuurlijk leven niet altijd ten koste van de lengte hoeft te gaan, bewijzen Willem en Cornelia. Willem werd 86 en zijn vrouw 88 jaar. Willem was een grote, sterke man en zijn vrouw nogal klein, maar zij was mentaal zeer sterk. Ook een aantal kinderen was een lang leven beschoren. Dochter Cornelia, geboren in Monster in 1864, dus 4 jaar toen het gezin naar Amerika emigreerde, overleed in 1966 en werd 102. Haar zus Fanny, geboren tijdens de Oregon trail in 1873, overleed in 1983 en was 110. Zus Mary, geboren in 1874, werd 105.

Het laatste kind dat op Geesterwijk is geboren, was ook een jongen, wederom genaamd Cornelis. Hij zag het levenslicht in 1842. Deze Cornelis is de overgrootvader van Piet Duindam, schrijver van dit artikel.

Heeft u ook een familiegeschiedenis die het waard is om te vertellen? Mail deze dan naar Piet van der Valk op pamvdvalk@gmail.com en mogelijk komt uw verhaal in Het Hele Westland!

Bronnen:

- Historisch Archief Westland.

- Oud-Archief van het Hoogheemraadschap Delfland (nr. 2117).

- Brieven van William Dundom aan zijn familie in Nederland en ander familiebescheiden. (Deze zijn in bruikleen gegeven aan het Historisch Archief Westland).