Afvaldossier afgesloten: Coalitiepartijen stemmen tegen raadsonderzoek

Redactie 09-06-2021
Foto: Stockfoto

Er komt geen raadsonderzoek naar de gehele totstandkoming van de afvalcontracten die de gemeente Westland met vuilophalers en verwerkers heeft gesloten. Het initiatiefvoorstel daartoe van de oppositiepartijen Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland (GBW) en Groen Links haalde het met 16 voor en 20 stemmen tegen niet in de extra raadsvergadering van dinsdagavond.

WestlandVerstandig- fractievoorzitter Peter Duijsens wilde een debat voeren in de gemeenteraad over het instellen van een onderzoekscommissie die betrokkenen onder ede hoort. Maar hij mocht tijdens de raadsvergadering niets citeren uit het afvaldossier; alle stukken zijn vrijdag geheim verklaard door het college. Vanwege de aanbestedingswet en privacy-wetgeving, zo werd gezegd.

"De stukken waren tot vrijdag deels openbaar,'' zegt Duijsens. Wat betreft de indieners van het initiatiefvoorstel hadden deze geheime stukken vertrouwelijk aan de raadsleden kunnen worden gestuurd. Ook dat ging niet door vanwege de algehele geheimverklaring. Raadsleden mochten de stukken inzien onder toeziend oog van ambtenaren.

Debat

Zonder documenten dus werd dinsdag het debat gevoerd. Er werd gesproken over de afvalaanbesteding in 2019, waarbij van de drie aanbieders alleen een partij overbleef. "Waarom haakten de twee andere af?'' wilde Duijsens exact weten. "Voor het overslaan van afval is alleen een vergunning afgegeven aan Renewi in Wateringen. Andere partijen zouden het afval daar naar toe moeten brengen.''

Die vreesden voor de prijs die zou worden gerekend, veronderstelt Duijsens. "Er bleef een partij over en die zei in december 2019 dat zij ermee zouden stoppen.'' De gemeente legde daarvoor een noodverband aan: Een contract van vier weken. In januari 2020 zou een nieuw gesprek volgen, zet Duijsens uiteen. "Toen kwam er een nieuw contract. Onder dezelfde condities. En de gemeente gaf bij dat contract van drie jaar een verlenging van nog eens drie jaar. Want een contract van zes jaar is goedkoper, zei Renewi.''

Dan is er een overeenkomst met afvalverwerker HVC die Westlands afval in Alkmaar verwerkt. "Dat kost 3 ton. Renewi leverde die taak in, maar rekent wel hetzelfde bedrag. Westland betaalt dubbel voor een taak,'' aldus Duijsens.

Het werd HVC waarvan de gemeente aandeelhouder is, ook gegund oud papier op te halen. Vrijwilligers die voorheen altijd waren betrokken, kwamen buitenspel te staan.

Kostenstijging

Een stijging van de afvalstoffenheffing van 55 procent tussen 2018 en nu. Waar de gemeente in 2018 8 miljoen euro betaalde voor het ophalen en verwerken van afval, legt zij hiervoor 12,2 miljoen euro neer in 2021. Dat hield GBW-raadslid André van den Berg de raad voor. "En de service wordt nog verminderd ook.''

In totaal zijn de kosten gemoeid met het ophalen en verwerken van afval en oud papier zes miljoen euro gestegen in de afgelopen collegeperiode.

Westlanders voelen de gevolgen in hun portemonnee. Zij betalen 75 euro per persoon meer voor de afvalinzameling. Een plausibele verklaring voor de enorme stijging heeft GBW niet gehoord van het college. Van den Berg memoreerde de woorden van verantwoordelijk wethouder Leen Snijders (ChrsitenUnie/SGP). Hij zei dat het college 'niet in control' was. Snijders bood zijn excuses aan en overleefde een motie van wantrouwen.

Voorkomen

GBW wil in de toekomst geen rekening die kon worden voorkomen meer neerleggen bij de burger. "Kennen wij alle fouten die zijn gemaakt bij de aanbesteding? ''

Van den Berg hoorde in elk geval een nieuw gegeven van LPF-raadslid Peter Voskamp, zelf actief in de afvalverwerkingsbranche.

Voskamp zei dat geen marktconsultatie was gehouden voordat werd aanbesteed. Zo'n aftasting van de markt waarbij een gemeente kan bekijken welke partijen interesse hebben voor een aanbesteding is gangbaar, zegt hij. Door het achterwege blijven hiervan, explodeerde de prijs. Maar Voskamp zegt ook dat Westland in de periode van de economische crisis een gunstige prijs had gekregen voor de afvalverwerking.

"Kunnen wij maatregelen nemen om gemaakte fouten in de toekomst te voorkomen? ,'' wil Van den Berg uit een raadsonderzoek leren.

De indieners van het initiatiefvoorstel kregen alleen de eenmansfracties D66 en PvdA mee. D66-fractievoorzitter Benjamin Hofland vindt de grootte van het bedrag – 6 miljoen extra- het waard de gang van zaken onder de loep te leggen.

Coalitiepartijen

De coalitiepartijen CDA, VVD, LPF en ChristenUnie/SGP stemden eensgezind tegen. De rekenkamercommissie verricht al cijfermatig onderzoek naar de deal. Daarbij is het onderwerp verschillende malen besproken in politiek Westland, wethouder Snijders had zijn excuses gemaakt en daarmee is de kous af, wat betreft de tegenstemmers.

"Bizar,'' reageert Ulbe Spaans, fractievoorzitter van Groen Links na afloop van de vergadering. "Dit is afdekken.'' Eerder in de vergadering wees Spaans erop dat hem het uitvoeren van zijn controlerende taak onmogelijk werd gemaakt doordat het college alle stukken geheim had verklaard. "Het recht van raadsleden om het college te controleren wordt gefrustreerd. Het mag niet worden besproken van het college,'' zei hij.

Maar zestien stemmen zetten het licht niet op groen voor het initiatief..