Op de pijp met... Tineke van der Sande

Redactie 26-06-2021
Foto: Ton van Zeijl

Even pauze. Even op de pijp. Bakkie doen, praatje maken. Met en over bijzondere Westlanders. Westlanders met een verhaal. Over Westlandse waarden, en over heden, verleden en toekomst. Deze keer praten we met: Tineke van der Sande.

Tekst: Esdor van Elten / Foto: Ton van Zeijl

Onlangs vierde Tineke van der Sande (62) dat zij al veertig jaar in het onderwijs werkt. En ook na al die jaren is 'juf' Tineke het vak nog niet zat: "Ik wil graag nog een paar jaar bij de kleuters blijven." Zij woont in Monster.

Was het een leuk feest?

Jazeker! Het was een feest in twee delen. Toen ik ergens vorig jaar vertelde dat ik bijna veertig jaar in het onderwijs zat, werd besloten om dat op 9 februari te vieren. Maar toen kwam in december de lockdown. Hoe moest dat nu? Toevallig gingen de scholen vlak daarvoor weer open. Ik mocht uitslapen die dag. Er hingen slingers in de school en toen ik de klas binnenkwam trof het me: 'daar zitten ze allemaal.' Al die kinderen die ik zo gemist had, met bloemen die ze aan mij mochten geven. 's Middags was er een gezellig samenzijn met mijn collega's. Met koffie/thee en iets lekkers, een mooie toespraak door de directeur en een gezellig spel tot slot.

En het andere feestje kwam dan ook later?

In mei kreeg ik een mooie uitnodiging, getekend door één van de kleuters, dat ik 28 mei vrij moest houden voor een 'verrassingsochtend'. Als een van de kinderen in de klas iets dreigde te verklappen riepen de anderen 'ssst, dat mag je niet zeggen' (lacht). Die ochtend werd ik opgehaald in een oude Volvo Amazon. De kinderen stonden in een grote kring om de school heen en we reden er twee keer omheen om te zwaaien. Vervolgens mocht ik door een erehaag van kleuters naar binnen. Ze hadden een lied voor me ingestudeerd: 'Op de Bernadetteschool is een hele stoere juf'. Ik ging swingend de speelplaats over. Daarna gingen we cupcakes eten met limonade, gevolgd dooreen superleuke goochelshow van Jerry Mensing. Die heeft ook nog bij mij in de klas gezeten, lang geleden! De reactie van de kinderen was prachtig. Die verwondering. Die was er vroeger, die is er nog steeds.

Tussen de middag hebben we met de hele klas pannenkoeken gegeten, die gebakken waren door moeders van de kinderen.

Hoe was jouw eigen schooltijd?

Ik ben geboren in Monster en heb daar, op een kort uitstapje naar 's-Gravenzande, altijd gewoond. Opgegroeid met twee broers en een zus in een typisch tuindersgezin: tomaten, sla, druiven krenten... Zo spaarde ik mijn fiets bij elkaar. Ik ging naar de Heilig Hartschool voor meisjes. Toen was dat nog gescheiden: jongens gingen naar de Aloysiusschool. Ik wist niet wat ik wilde worden, maar op de mavo kreeg ik de ingeving ' ik word juf'. Nadat ik ook de havo had gedaan ging ik naar de Pedagogische Academie in Den Haag. Zo lekker schools toen nog. Mijn eerste stage was spannend. In die tijd kwamen alle vakdocenten ieder op hun beurt nog kijken naar hoe je les gaf. Ik weet nog dat ik dacht 'ik moet lesgeven, maar ik ben amper zelf uit de schoolbanken'.

Toen werd je vooral opgeleid als vakdocent...

Voor mijn gevoel wel. Pedagogiek kreeg je natuurlijk ook, maar het ging toch ook om vakken als lezen, schrijven, rekenen... Voor biologie moest ik een les met levende dieren geven. Geen idee waar het beestje vandaan kwam, maar mijn vader bracht een duif met de auto naar De Lier, waar ik de les moest geven. Aardrijkskunde en gymnastiek waren twee van mijn afstudeervakken. In 1980 studeerde ik af. Tijdens de inhuldiging van Beatrix zat ik mijn scriptie in drievoud te tikken op een typemachine. Met carbonpapier ertussen.

En toen een baan?

Dat was in die tijd zo makkelijk niet. Dat kun je je nu nauwelijks meer voorstellen. Het eerste jaar heb ik vooral heel veel invalwerk gedaan op verschillende scholen in het Westland , maar ook in Den Haag. Dat had voordelen; iedere school heeft zijn eigen cultuur en gewoontes, daar leer je veel van. Maar het kon ook confronterend zijn. Op een school in de Haagse Spoorwijk heb ik toen ervaren dat het ook wel een beetje anders kon zijn, dan wat ik in het Westland gewend was.

Uiteindelijk kon je in het Westland blijven werken...

Ik deed invalwerk op de Aloysiusschool toen de toenmalige directeur, Ton ter Heijden, bij me langs kwam om te melden dat er een baan vrij kwam op zijn school. Natuurlijk wil je dan meteen 'ja' zeggen. Maar hij zei: 'slaap er maar een nachtje over'.

En deed je dat?

Nou, mijn besluit stond al snel vast. Vervolgens heb ik 33 jaar op de Aloysiusschool gewerkt. Verschillende groepen gedaan. Ik woonde in Monster, dus dat was lekker dichtbij.

Nu werk je op de Bernadetteschool...

Aan mijn periode bij de Aloysiusschool kwam vrij onverwacht een eind. Hier op de Bernadetteschool ben ik eerst begonnen met hand- en spandiensten en in 2014 kwam er een plek bij de kleuters vrij. Dat was weer even nieuw, want ik had daarvoor vooral hogere groepen gedaan, maar ik geniet er enorm van. Ze zijn nog zo onbevangen op die leeftijd. Soms denk ik 'kon de hele wereld maar zo zijn'. Onenigheid is er, maar is ook zo weer vergeten. Het lijkt zo simpel.

Leuke school?

Zeker! Een groter en heel betrokken team. Een mooi modern gebouw met een fijne sfeer. Alle aparte schoolbesturen van vroeger zijn nu samengekomen in de WSKO. Dat betekent dat ik soms ook op andere scholen kom en dat is leerzaam en leuk.

Zijn kinderen nu anders dan vroeger?

Ik denk dat ze wat vrijer zijn dan vroeger. Ze komen ook zelf met dingen. Ze krijgen ook veel meer mee van de wereld dan wij vroeger. Voor ons was het dorp de wereld. Zij reizen meer. Iedereen heeft een auto. Wij hadden een schuit om mee naar de veiling te gaan en een fiets. Ouders bespreken nu ook veel meer met hun kinderen. Een ander verschil is dat er nu ook buitenlandse kinderen in mijn klassen zitten. Pools, Chinees, Syrisch... Dan zit je ineens een oudergesprek in het Engels te voeren.

Zie je dan verschil tussen de kinderen?

Nee, geen cultureel verschil. Natuurlijk, Poolse kinderen spelen ook met elkaar, maar ze doen ook gewoon mee in de klas. Dat kunnen we echt leren van kinderen: niet zo moeilijk doen. Niet van alles een probleem maken.

Als juf ben je al snel een bekende dorpsgenoot...

Dat gold zeker toen ik nog in Monster werkte. Je komt voortdurend bekenden tegen. Nu ik in Naaldwijk werk is dat iets minder. Bijzonder is wel dat ik nu toch veel oud-leerlingen en ouders tegenkom. De vaders en moeders van toen zijn de opa's en oma's van nu. En de kinderen van toen brengen nu hun eigen kinderen naar school. Dat is zo leuk.

Je jubileumjaar is wel een raar schooljaar...

De coronacrisis heeft natuurlijk veel gevolgen gehad. Twee lockdowns waarbij de school gesloten was en je alleen wat opvang deed. Ik vind dat we dat heel goed hebben opgevangen met elkaar. We maakten wekelijks een werkboekje en brachten dat aan huis. Toen de scholen wel weer open waren, was het een heel ding om al die maatregelen te handhaven. Afstand houden, handen wassen...

Begrepen de kinderen het?

Zo jong als ze waren kregen veel kinderen toch wel iets mee van wat er aan de hand was. Toch zag je ook daar de flexibiliteit. Toen de school weer open was, ging het leven gewoon weer door. Ze hadden vooral hun vriendjes gemist, maar pakten de draad gewoon weer op. Volwassenen zitten er meer mee dan de kinderen zelf. Hier op school gaan we er goed mee om vind ik. We houden ons aan de regels en ik voel me veilig.

En nu verder...

Die veertig jaar zijn echt omgevlógen. En ik zou nog heel graag nog een paar jaar bij de kleuters willen blijven!

Op de pijp met is naar een idee van Peter en Ton van Zeijl.