Op de pijp met... Piet Vreugdenhil

Redactie 12-09-2021

Even pauze. Even op de pijp. Bakkie doen, praatje maken. Met en over bijzondere Westlanders. Westlanders met een verhaal. Over Westlandse waarden, en over heden, verleden en toekomst. Deze keer praten we met: Piet Vreugdenhil.

Tekst: Esdor van Elten / Foto: Ton van Zeijl

Zijn liefde voor geschiedenis èn zijn hart voor jeugd en kinderen zijn allebei onderdeel van zijn portefeuille als wethouder van de gemeente Westland. In de aanloop naar Monumentendag spreken we met Piet Vreugdenhil (66) over zijn verleden en over Westlands erfgoed. "Het is mijn droom dat 'Huis Honselaarsdijk' weer zichtbaar wordt." Piet woont met zijn vrouw Nelly in Naaldwijk. Samen hebben zij drie dochters en drie kleinkinderen.

Van wie ben jij er één?

Ik ben een Vreugdenhil uit Naaldwijk. Ik kom uit een eenvoudig, traditioneel Gereformeerd gezin. Mijn vader heeft zijn hele leven hard gewerkt als tuinbouwarbeider. Ik groeide op in Kruisbroek, waar mijn ouders een huis in de Meloenstraat kregen, nadat ze jarenlang hadden ingewoond bij mijn opa en oma. Met drie kinderen, stel je voor. Ook toen was de woningnood hoog. Mijn moeder was de koning te rijk met dat huis, al was het later met zes kinderen (ik ben de vierde) nog steeds behoorlijk vol.

Is jouw gereformeerde achtergrond belangrijk voor je?

Ik vind het waardevol dat ik in die traditie ben opgegroeid. Thuis, en in het christelijke onderwijs. Ik ging naar de Rehobothschool en vervolgens naar de mulo. Toen de directeur in de vierde klas aan me vroeg wat mijn volgende school zou worden had ik geen idee. "Jij moet maar onderwijzer worden", zei mijn vader. En zo geschiedde.

Wilde je dat?

Je dacht er toen niet zo over na. Maar op zich leek het me wel wat. Ik moest daarvoor wel eerst naar de havo in de 'grote stad' Den Haag. Spannend voor een Westlandse jongen. De rokjes daar leken me net wat korter dan die de meisjes in Naaldwijk droegen.

Het waren ook de sixties...

Het was ook de tijd van de studentenprotesten voor democratisering van het onderwijs. Hoewel het op de Pedagogische Academie niet zo speelde, merkte ik als voorzitter van de studentenraad wel wat spanning tussen docenten en studenten. In het Westland speelde dat overigens helemaal niet.

Geen spijt van dus?

Nee. Het was een goede, brede opleiding en naarmate de tijd vorderde, merkte ik dat mijn vader wel gelijk had. Er zit wel een onderwijzer in me. Ik werkte eerst op een lagere school in Rijswijk. Daar hebben we drie jaar gewoond, voordat we een huis in het Westland vonden. Ondertussen was ik geschiedenis gaan studeren en mede daardoor vond ik een baan op de Morgenster mavo in Monster. Daar heb ik gewerkt tot na de fusie met het ISW als docent en als adjunct-directeur. In 2004 stopte ik en werd ik bestuursvoorzitter van de PCPOW (Stichting Protestants Christelijk Primair Onderwijs Westland).

Was besturen leuker dan lesgeven?

Het heeft allebei zijn leuke kanten. Er gaat niets boven die momenten met kinderen in de klas. Vertellen over de geschiedenis. Met omgekeerde tafeltjes een loopgraaf bouwen in de klas of de Beeldenstorm naspelen. Maar het is ook mooi als je bestuurlijk iets op kunt bouwen. Dan voeg je betekenis toe. Ik heb altijd al bestuurlijk werk gedaan naast mijn baan, onder andere in kerkelijk verband.

En politiek?

Ik had altijd politieke belangstelling, niet zozeer politieke ambitie. Hoewel, toen een van mijn dochters een beroepskeuzetest moest doen vulde ik die ook in en daar kwam 'burgemeester' uit. Ik had vanuit de PCPOW veel contact met ambtenaren en bestuurders. Zo kwam ik min of meer toevallig op een politieke bijeenkomst van het CDA terecht en zij zochten kandidaten. Ik gaf me op. In 2014 kwam ik in de raad en werd ik tevens fractievoorzitter. Na de verkiezingen van 2018 werd ik gevraagd als wethouder. Dat wilde ik wel.

Niet van onderwijs...

Nee. Dat doet Ben van der Stee heel goed en we werken veel samen. Als het over speciaal onderwijs en jeugdzorg gaat, valt dat weer wel binnen mijn portefeuille.

Een pittige klus...

Op zich hebben we in Westland goed speciaal onderwijs en jeugdzorg. Maar we krijgen er te weinig geld voor van het Rijk, dus dat stelt ons voor echte opgaven. Hoe kunnen we slimmer werken en niet inboeten op kwaliteit? Op dit moment kan in Westland 10% van de jeugd niet opgroeien zonder enige bemoeienis met jeugdzorg. In heel Nederland is dat 14%. Dat is zorgelijk. Wat is er aan de hand met onze jeugd?

Wat ìs er aan de hand?

Ik denk dat onze jeugd te maken heeft met een overdaad aan prikkels van een complexe en veeleisende samenleving. Daar komen andere problemen bij; schuldenproblematiek, alcohol- en drugsmisbruik. Het niet hebben van een stabiele thuissituatie. Dat is fnuikend voor de ontwikkeling van kinderen. De oplossing daarvoor is niet eenvoudig.

Je liefde voor geschiedenis kun je ook een beetje kwijt in je werk...

Monumentenzorg, of beter gezegd, erfgoed in brede zin, valt eveneens binnen mijn portefeuille. Daar heb ik wel wat mee inderdaad.

De meeste Westlanders niet lijkt het...

De gemiddelde Westlander heeft liefde voor de eigen geschiedenis, maar niet veel oog voor eigen erfgoed, al lijkt die sfeer een beetje te kantelen. Westlanders willen toch vooral vooruit. Innoveren, zonder te veel gehinderd te worden door het verleden.

Terwijl we toch een mooi verleden hebben...

Veel van ons erfgoed is agrarisch. Daar is een flink deel van verloren gegaan door die innovatiedrang, waarbij we vergeten zijn het oude te bewaren. Daarnaast hebben we veel religieus erfgoed. Hoe we daar mee omgaan, werken we nu uit in de Kerkenvisie, samen met de verschillende kerkelijk genootschappen. En natuurlijk zijn er de juweeltjes in de dorpen en daarbuiten. Van de Vlietwoning tot het Schoenmakershuisje in 's-Gravenzande. Stuk voor stuk prachtig erfgoed waar we zuinig op moeten zijn omdat er al zoveel weg is.

Maar dat kost geld..

Dat is altijd een punt. We zullen moeten kijken naar wat mogelijk is met de budgetten die we hebben. De fruitmuur in Poeldijk is een mooi voorbeeld. Daar is veel discussie over geweest: slopen? Restaureren? Het eerste is zonde, het tweede is duur. De oplossing die we nu hebben gekozen vind ik heel goed: renoveren en herbouwen, weliswaar buiten de monumentale eisen. Niemand die het verschil ziet, maar hij staat er toch wel mooi weer. Een geweldige Westlandse entree voor iedereen die uit Den Haag komt.

Zo simpel is het niet altijd...

Nee. Erfgoedbeheer is iets waar je goed over na moet denken. Wat kùn je behouden, wat moet je behouden? En hoe dan? Die discussie wordt in de toekomst alleen maar dringender, want de tijd gaat door. Neem het veilinggebouw in Kwintsheul. Het is de laatste in zijn soort, terwijl ooit haast ieder Westlands dorp zo'n gebouw had. En nu pas gaan we nadenken of we dit dan niet moeten behouden. Waarom zo laat? Waarom pas als het al bijna helemaal weg is? Ik ken ook diverse oude kassen; rijksmonumenten soms, maar zo verwaarloosd dat het de vraag is of ze te redden zijn.

Een somber vooruitzicht...

Ja, maar tegelijkertijd komen er ook meer mogelijkheden. En, misschien geen erfgoed, maar wel cultuur in brede zin: het is heel belangrijk dat we door nieuwbouw theater De Naald gaan behouden. Soms is het wellicht niet mogelijk iets fysiek te behouden, maar kun je er tòch wat mee.

Geef eens een voorbeeld?

Ik denk dan aan het 'Huis Honselaarsdijk in Honselersdijk. Dat was ooit 'Klein Versailles'. Prachtig. Grandeur. Maar in verval geraakt en uiteindelijk bijna helemaal verdwenen. Wat zouden we historisch en toeristisch kunnen doen als het er nog was! Maar we hebben nu de middelen om de geschiedenis weer tot leven te wekken. In het Rijksarchief liggen schitterende gedetailleerde tekeningen van het paleis. Mijn droom is dat we dat op de één of andere manier virtueel opnieuw op kunnen bouwen. Dat je er doorheen kunt lopen. Kunt kijken, luisteren, de geuren ruiken. Technisch kan het.

En op wat er is wel zuinig zijn...

Ja. Daarom ben ik ook blij met Monumentendag en al die vrijwilligers die zich inzetten om er komend weekend iets moois van te maken. Ik open vrijdagavondhet weekend in de Lambertuskerk en hoop daarna verschillende plekken te bezoeken. En in de raad en daarbuiten blijf ik me inzetten om het bewustzijn rondom erfgoed te vergroten. Onderwijs is daarin een belangrijke sleutel, net als het zichtbaar maken van erfgoed. Precies dat waar Monumentendag voor bedoeld is. Dus Westlanders, ga op stap dit weekend en ontdek de schoonheid van je eigen erfgoed!

Op de pijp met is naar een idee van Peter en Ton van Zeijl.