Op de pijp met... AnneMarie van Mil

Redactie 03-10-2021

Even pauze. Even op de pijp. Bakkie doen, praatje maken. Met en over bijzondere Westlanders. Westlanders met een verhaal. Over Westlandse waarden, en over heden, verleden en toekomst. Deze keer praten we met: AnneMarie van Mil.

Tekst: Esdor van Elten / Foto: Ton van Zeijl

Langs de Grote Woerdlaan, in een kleine kas, creëerde AnneMarie van Mil (59) haar eigen kleine 'paradijsje' met bijzondere tuinplanten en met name Salvia: kwekerij Sunsister. Over Salvia's raakt ze niet snel uitgepraat: "Met iedere lichtval worden de kleuren weer anders." AnneMarie is 'zo vrij als een vogel' en woont in Naaldwijk.

Van Mil, dat is wel een echte Westlandse naam...

Ik kom uit een grote en hechte tuindersfamilie. Van Mil van de vaderskant, Zwinkels van de moederskant. Zelf ben ik geboren in de Maasdijkse polder en daar groeide ik op met mijn twee broers en mijn zus. Mijn vader teelde, zoals velen in die tijd, sla en tomaten.

Het kweken gaat je zelf nu ook goed af...

Ik weet niet of dat nu in mijn bloed zit, of dat ik het gewoon goed heb kunnen afkijken van mijn familie. Het ondernemende heb ik in ieder geval wel geërfd denk ik.

Heb je altijd iets in deze richting willen doen?

Na de Bernadetteschool in Naaldwijk en de St. Jozef mavo in Monster solliciteerde ik bij Berg Diensten in Maasdijk, een bekende naam in het Westland destijds voor reizen en verzekeringen. Ik kwam achter de balie terecht, stond op beurzen, deed veel studiereizen, werd ingezet bij gesponsorde sportevenementen..het waren 10 mooie jaren Daarna mocht ik 2 jaar lang een jeanszaak runnen, ik huurde de Rank af voor een modeshow. Bezocht kwekers voor een Duits stekbedrijf... En zo heb ik nog wat dingen geprobeerd. Ik vond het allemaal steeds meer nep worden. Totdat ik bij mijn oudste broer Joop in de kuipplanten belandde. Kreeg een snoeischaar in mijn handen gedrukt: 'begin maar'. Door de tijd heen alles geleerd. Ik heb twee jaar bij hem gewerkt en toen begon ik voor mezelf.

Waarom?

Ik wilde zelfstandig zijn. Vrij. Dat vind ik belangrijk. Ik kán geen saai werk doen. Dat past niet bij hoe ik ben. Toen ik dit ging doen kon ik gaan spelen met lucht, licht en water. Ik huurde een kas in De Lier en begon. Mijn product moest echt een plek veroveren. Op een gegeven moment mocht ik Salvia's leveren aan Intratuin. Ik was trots, tot ik in 's-Gravenzande ging kijken en mijn product terugvond in de afprijshoek. De klanten kenden het product gewoon niet. En dat ik in het begin via de veiling handelde bleek ook niet zo effectief. Ik weet nog dat het moment dat ik mijn eerste veilingbrief op ging halen voor mij echt een geluksmoment was, Ik veilde indertijd op Aalsmeer, Bleiswijk en Naaldwijk, maar voor de klok waren Salvia's eigenlijk geen geschikt product. Ik ben dus gestopt met klokken, heb mijn bedrijf verkleind en ben op een andere manier gaan werken. De beginjaren waren lastig dus.

Maar toch ging je door...

Misschien dat ik vaak de moeilijke weg kies. Ik heb uitdaging nodig. Die slijpen je geest, denk je niet? Mijn gedrevenheid is echt, en die wil ik ook graag delen. Daarom heb ik indertijd ook de vrouwen-ondernemersgroep Ave Eva opgericht. Een hechte club van vrouwen die net zo gedreven zijn als ik, en zoveel kunnen. Ik wilde graag de kracht van die vrouwen bundelen. We bestaan intussen al jaren.

Waarom bleef je Salvia'skweken? Je had toch ook een ander product kunnen nemen?

Ik wilde perse Salvia's. Iedereen had indertijd hetzelfde perkgoed en dezelfde tuinplanten. Ik wilde het anders. En vanaf het moment dat ik er voor het eerst één zag bij mijn broer in de kas, hebben Salvia's mijn hart gestolen. Het zijn zùlke charmante bloemen. Ze maken deel uit van de lipbloemenfamilie. Niet plomp of groot, maar sierlijk, verfijnd. Met zulke bijzondere niet te benoemen kleuren. Nog steeds denk ik dagelijks in de kas 'oh, wat is dít mooi.' Dat is toch geweldig als het je werk is? En elke soort heeft weer zijn eigen geur. Ik kan vaak aan de geur alleen al herkennen waar ik in de kas ben. Bijzonder is dat. Ik merk bij bezoekers ook dat geur iets doet: iedereen heeft een eigen 'geurbibliotheek' Een associatie bij wat je ruikt. Ik ben ook één van de weinigen die witte salie kweekt. Die is heel geschikt om te smudsen.

Wat is smudsen?

Het verbranden van gedroogde witte salie op een heet kooltje. Dan ontstaat er een soort wierook. 'Indianenwierook' noem ik het wel. Het heeft een opwekkend effect en wordt door sommigen ook gebruikt voor reinigingsrituelen. Wist je dat de naam 'Salvia' is afgeleid van het Latijnse 'salvēre', gezond zijn? Ik heb hier ook citroenverbena staan. Daar kun je verveine thee van maken. Niet alleen lekker, maar ook goed voor de spijsvertering. Ik verkoop ze samen in speciale 'kalmeringspakketjes'.

Waar komt de Salvia vandaan?

Veel Salvia's komen uit Zuid- en Midden-Amerika. Ze groeien op heel diverse plekken, ook hoog in de bergen, dus ze kunnen ons klimaat meestal ook goed aan. Ik kweek ze dan ook in een koude kas. De soortenrijkdom is enorm: er zijn meer dan 1200 soorten.

Die heb jij vast niet allemaal...

Nee, maar ik heb wel heel wat verschillende. Misschien wel tweehonderd soorten. ik heb van Salvia's de botanische soorten, de cultivars, de hybriden en zelfs eigen zaailingen. Deze vernoem ik naar dierbaren.

Hoe gaat het in zijn werk?

In mijn kas heb ik een heel aantal moerplanten. Die staan op pot. Overigens heb ik ook heel veel Salvia's in mijn eigen tuin, in de volle grond, en dat zijn eigenlijk mijn reservemoerplanten. Van deze moerplanten haal ik stekjes en die kweek ik op. Ik werk jaarrond, maar de verkoop is toch vooral van april tot augustus. Salvia's zijn echte nazomerbloeiers. Ze zijn prachtig in het najaar. En dat is fijn voor tuinierders: die gaan pas in september echt een beetje zitten als het werk is gedaan, en dan kunnen ze er nog twee maanden van van genieten.

Je hebt ook andere planten...

Ik zoek ook bijzondere soorten die er mooi bij passen, en die tegelijkertijd de sfeer in de kas goed doen. Ik hou van deze kas. Mijn werk is niet alleen commercie. Dit is ook de plek waar ik graag ben. De planten groeien hier in rust op en dat voelt ook zo. Ik hoor de bijen zoemen, koolmeesjes vliegen door de kas... Als ik hier alleen ben kan ik nadenken en filosoferen, maar vaak ook denk ik aan niets anders dan de plant en dat waar ik mee bezig ben. En tegelijkertijd wil ik dit paradijs graag delen. Vroeger was ik veel op pad. Ik heb bijvoorbeeld elf jaar op Landgoed Bingerden gestaan met mijn planten. Pràchtig. Alsof ik een sprookje binnenging, iedere keer als ik door de poort kwam. Maar het was ook heel inspannend, en nadat ik in 2016 een bronzen prijs kreeg voor mijn assortiment, ben ik daar gestopt. Mensen komen nu naar mij om Salvia's te kopen. Soms komen er zelfs touringcars. En ik stuur mijn planten ook overal naartoe: naar Frankrijk, Zweden, Ierland... Soms komen tuinmannen die hele landgoederen onderhouden naar mij toe. Zo heb ik een heel netwerk opgebouwd. Ik heb ook twaalf perken Salvia's mogen planten bij de Hortus Botanicus in Leiden. Dat betekent toch wel iets, denk ik dan.

Ik hoor hier wel wat trots doorklinken...

Ik ben trots op wat ik bereikt heb, en blij dat ik dat mag delen. Maar vaker nog sta ik toch in verwondering.

Waarom heet de kwekerij eigenlijk Sunsister?

Omdat ik uiteindelijk begonnen ben als kweker bij mijn broer Joop. Zijn bedrijf heette 'Sunplants', dus was 'Sunsister' een logische naam. Hij was mijn leermeester. Hij bracht me het vak bij. Het was bij hem dat ik mijn eerste Salvia zag, want ook hij maakte zijn kassen graag rijker met mooie dingen. Later is hij met De Tuinderij in Schipluiden gestart en die heeft hij groot gemaakt. Waar een plant ging, daar kwam een solex bij, bij Joop. Helaas is hij twee jaar geleden overleden. Die eerste Salvia heb ik nog steeds hier in de kas staan, als een eerbetoon aan hem. En eigenlijk is de naam van de kwekerij dat ook!

Op de pijp met is naar een idee van Peter en Ton van Zeijl.